23 Mayıs 2019 Perşembe

Sanat Hata Kabul Etmez


Sanat özgürdür ama yine de sanatın kendi içinde kuralları da var. Sanatçılar bu kurallara uymak durumundadır. Uymadığı zaman yapıtı teknik anlamda yanlış olabilir. Ama yine de güzel olabilir, sevebiliriz.

Sanatçılar, ben istedim böyle yaptım, diyebilir, ama bu o eserin doğru olduğu anlamına gelmiyor. Belki o eser, bir rüya, bir fantezi veya absürt bir deneyse o zaman hatalı olmaz. Ama sanatçı bir dram ortaya koymuşsa o zaman dramın kuralları var.

Özellikle sinema ve edebiyatta bu çok önemli, tiyatroda da. Aslında bu dram kurgusu en çok tiyatroda var oluyor. Dramda karakterler gerçek yaşamdakine uygun davranmalı. Bir karaktere ona uygun olmayan sözler söyletemezsiniz. Bir filmde veya romanda, diyelim, bir liseli karakteriniz var. Ona yaşından başından büyük sözler ettiremezsiniz dramda.

Bunu bazı sanatçılar yapıyor. Bu sanatçılar, kendi kültürel birikimini, entelektüel birikimini, düşüncelerini karakterine söyletiyor. Yani burada sanatçı karakteri değil kendini gösteriyor. Bir dram kurgusunda, yazar veya sinemacı, kendi düşüncelerini söyletmez karakterine. O karakter kendini konuşur.

Buna bir örnek. Sabahattin Ali büyük bir yazar. Çok iyi kurguları. Ancak, Kürk Mantolu Madonna’da böyle teknik bir hata var. Maria Puder. Müthiş bir karakter. Büyüleyici bir karakter. Ama, kendisi 20 yaşlarının başında, annesiyle yaşamış, küçük bir çevrede yaşamış. Buna rağmen, romanın ikinci kısmında inanılmaz sözler sarf ediyor. Bu sözler, kendine ait olamaz. Filozof gibi konuşuyor. Sanki Şekspir konuşuyor. Maria Puder, romanda anlatılan koşullarda ve ortamda bu düşüncelere sahip olamaz. Bu sözlerde, Sabahattin Ali’nin kendi düşünceleri yer alıyor. Yazar, kendi güzel ve önemli düşüncelerini Maria Puder’e söyletiyor. Bunu bir yol olarak seçmiş. Bu bir hata aslında.

Ancak, bu romanın nefis olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Sürükleyici, gizemli, hüzünlü. Çok iyi bir sonu var. Sonu da biraz Yeşilçam gibi. Ancak, çok özel bir roman bu.

68 yorum:

  1. Herkesin hayran oldugu bir roman, tekrar okuyup bahsettigin yerleri incelemeliyim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. esra.

      yaa ben de hayranım yaa :) sadece puder çok yaşamış yalayıp yutmuş gibi çok fazla deneyimi var. halbüse daha 20 yaşında felan yanii. puder romanda 30 yaşında olsaydı tamam yanii o zaman :)

      Sil
  2. Güzel bir tesbit . Şuan kitabı hatırlamıyorum ama . Dar bir çevrede yaşayıp sürekli kitap okuyan yazı yazan biri güzel sözler sarf edemez mi ?
    Bu düz düşünce kitaptaki olayla alakası yok çünkü oradaki olayı hatırlamıyorum

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. biçay.

      yok yok dar çevrede yaşayıp insan okuyarak yazarak güzel şeyler yazabilir söyleyebilir tabii yaa. romandaki puder ama kültürel düşünceler yanında sanki hayatı yalayıp yutmuş gibi konuşuyor. çok etkileyici ama ona tam uymuyor. yaşı az daha büyük olsaymış iyimiş yani. yazar konuşuyo işte yani puder diyil :) roman süfer ama o başka :)

      Sil
  3. Sana hak veriyorum bu konuda kesinlikle Deep. 👍

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. yıldız.

      yazar süfer roman da müthişli güzel. ama puder fazla deneyimli. ne zaman yaşadı bu ilişkileri, ne zaman öğrendi insanları bu kadar yaaa :)

      Sil
  4. Hatasız kul olmaz. Bardağın dolu tarafına odaklanalım. bu arada günde bir sana uğramasam kendimi hata yapmış gibi hissediyorum. Sen de bana gel olur mu? Ben de hata kabul etmem.:)

    YanıtlaSil
  5. hımm uydurma sanat diyosun yani..🙄

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. ertuğrul yıldırım.

      uydurma sanat da var tabii. bu kürk mantolu ise çok iyi edebiyat ama sadece teknik bir hata var diyom işteğğğ :)

      Sil
  6. Bir okumak kısmet olmadı bahsi geçen kitabı:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. uyuşuk hayalperest.

      oku yaa güzel vallasııı :)

      Sil
  7. Eskiden okurken hep sorgulardım yaşamlarını baz alırdım, şimdi karakterleri sadece okuyorum. Hiç sorgulamıyorum yazın sayesinde eskisi gibi okumam gerektiğini fark ettim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. küçük dünya.

      sorgulamadan okuyup kaptırıp gitmek daha eğlenceliiiiğğğ :)

      Sil
  8. Çok doğru bir noktaya vurgu yapmışsınız. Katılıyorum. Yazar karekteri konuşturmadan önce iyi tanımalı. Özümsemeli. Karakter derinliğinde sıkıntı varsa kitap ya da filme ısınamıyor insan. Sanat gerçekten de emek istiyor. Leblebi çerez gibi satılan kitaplarda ya da gişe filmlerinde bu derinlik genelde olmuyor ve biraz da bu nedenle bu "ürünler" sanat eseri seviyesine çıkamıyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. evde yazar.

      evet yaa karakter derinliğine işlenmeli. ah evet bir dolu kendini sanat sanan eser var tabiii popüler kültürdee :)

      Sil
  9. Dediklerine elbette katılıyorum deepcim lakin sanatın kendi içinde akımları da yok mu?
    Ya ni sürreal olan Dali herşeyi kendi hayal gücüne göre çizip kuralların ötesine çıkmıyor mu aceba:))
    Sanırım belirli sablonlar olsun ama biraz da kural dışı olsun diyenlerdenim ben:)
    Yazın çok güzel,tam bir tartışma konusu başlatacak türden🖒
    Bu arada Maria belki de sandığımızdan daha akıllıydı kimbilir:))))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. düş tasarımcısı.

      akımlar var tabiii :) dali tabisidee :) sürreal, fantezi, bilimkurguda olabiler tabii hayal gücü ve çeşitli oynamalar. kural dışı da olsun tabii. kural dışına çıkınca özgürleşirsiin :) ah evet tabii tam tartışmalık konu buuu. ama bak bir dram bu. dram olunca drama uygun olmalııı. maria biraz fazla akıllı :) fantezi, olağandışı roman olsaydı olurdu eveet :)

      Sil
  10. marida puderi de efsane yapan o sözleri değil mi ama

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. sevkoz.

      süper karakter. benim de en sevdiğim yaaa. fazla bilmiş biraz ama :)

      Sil
  11. Hiç bu gözlebakmamışım romana. Bir kez daha okuyayım ben....

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. adadenizi.

      roman nefis yaa. sadece bi hata var diyom işteğğ :)

      Sil
  12. Yanıtlar
    1. beyda.

      yaa kürk mantolu madonna ülkemizde en sevilen ve en çok okunan satılan basılan roman yaaaa :)

      Sil
  13. Ben bunu düşünmüştüm, hani şu vizontele deki tv muhabbeti gibi :))) Önemli bir noktaya temas etmişsin Deep :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. lovehouse.

      ya evet ya orda hata var diyom işteğğ :)

      Sil
  14. sabahattin Ali hepimizin hayatına hızlı bir giriş yaptı. ben hikayelerini de kurgularını da sevenlerdenim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. sevda ünlü.

      ben de sevenlerdenim zateeen :)

      Sil
  15. Hiç bu yönden düşünerek okumamıştım. Ne kadar haklısın deep şimdi farkına varıyorum .

    YanıtlaSil
  16. Okumadım hala Kürk Mantolu Madonna' yı. Okuyunca bir bakayım dediklerine:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. turgay aksoy.

      okuuuu çok çok güzel vallası :)

      Sil
  17. Sanat hata kabul etmez demişsin ama bayağı da yutturuyorlar saçma sapan şeyleri sanat diye. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. müfred.

      evet napcan işteeee haklısın. yutmayalııım :)

      Sil
  18. Evet çok haklısınız sanat özgürdür dediğiniz gibi fakat belli kurallarıda vardır olmalıdır

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. pixselle.

      sanat özgür evet ama dram özgür diyel :)

      Sil
  19. Ben de Kurk paltolu madonnayi okurken dusuncelerin karakter icin fazla ağır kaçdığını hissetmisdim

    YanıtlaSil
  20. Ne yazarı ne de bu kitabı hiiiiiçç sevmem :)))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. su.

      sen fazla seçicisiiin zatensiiğğğ hihihi :)

      Sil
  21. Kürk Mantolu Madonna'yı okumadığım için dediğin noktayı bilemiyorum. Fakat benzer şeyler oluyor kitaplarda.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. arif öztürk.

      evet yaaa oluyooo vallasııı :)

      Sil
  22. Başlığa katılmamak mümkün mü? Evet, kesinlikle sanat, sanat oldukça hatası da olmamalı.

    Eğer devamını yazmayıp, bugün de göndermemiş olsaydım, bir evsizi anlattığım ve şu an yayındaki bir öykümden dolayı üstüme alırdım anlattığın değerli incelikleri. İyi ki öykünün devamını yazmakta gecikmemişim.Arayı soğutmak istememiştim, ilk öykü unutulmadan devamı da gelsin istemiştim.

    Ne güzel!
    :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. acemi demirci.

      hihi, ay sen üstüne alınma hiiiç yaa :)

      Sil
  23. Çok doğru bir noktaya değinmişsin Deep ☺️ kitabı yeniden okuyup dediğin noktaları inceleme isteği oluştu içimde. Sabahattin Ali'yi çok seviyorum. 😍

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. mor düşler kitaplığı.

      ben de çok seviyom yaa :) maria biraz abartmış :)

      Sil
  24. "Değişik" olmak adına yola çıkan sanatçılar da var. Mesela ünlü harf hiç kullanmıyorlar yazılarında.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. rehitu.

      var öyle teknik oynamalar evet :)

      Sil
  25. aynı şeyi ben de düşünmüştüm okuduğumda

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. dilek eren.

      mariaa büyüleyici bir karakter ama fazla büyüleyici hihihi :)

      Sil
  26. O fark ettiğin kısımları daha önce hiç düşünmedim. Üstelik kitabı 2 kere falan okudum. Benim de çok sevdiğim kitaplardan ama hiç dikkatimi çekmemiş. Dediklerinde haklısın. Sanatta uygunluk olmalı gerçekten.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. farklı diyarlar.

      bence de inanılmaz iyi roman yaa. ama hatalar da olabiliyooo :)

      Sil
  27. Roman kahramanlarının ağzından kendi felsefi ve ideolojik fikirlerini anlatan eserleri zorlama buluyorum.Bir dönem romanlarda bu oldukça yaygın,bir çok ünlü yazar da bu yola başvurmuş.

    YanıtlaSil
  28. okumakta baslarda cok zorlandigim, ama sardiginda saran degisik bir eser, ellerine saglik

    YanıtlaSil
  29. Yanıtlar
    1. en nefis tariflerim.

      tiyatroda dram kurgusu çok sağlam oluyoree, yani iyi yazılmışsaaa :)

      Sil
  30. Bence bu tarz daha fazla yazmalısın Deep.

    YanıtlaSil
  31. Eğer ki bir kitabı okuyan herkes aynı şeyi görüyorsa bence o kitap pek de olmamıştır. Yazarın karakterin arkasına saklanarak konuşması mevzusunu ben de sevmiyorum. Gerçekliği azaltıyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. ilkay özgür.

      eveeet ya de mi ama yazar kendi düşüncelerini karaktere söletmesiiin :)

      Sil
  32. Kürk Mantolu Madonna'nın üniveristede tahlilini yaparken, buna değinmişlerdi. Evet Maria boyundan büyük laflar ediyor bazen. Sabahattin Ali aslında böyle bir hata yapmamalıydı. Ama büyük yazarlar bile bazen bu tür kusurlar yapabiliyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. dert anası gülhan.

      yaa gerçekten mi yaa böyle mi konuşulmuştu üniversitedee :)

      Sil