YIL SONU ÖZETİ

 

KİTAPLAR

2025’in ikinci yarısında 32 adet kitap okumuşum. Edebiyat, popüler roman, kişisel gelişim, sanat konularında. Öncelikle İskandinavya ve Uzakdoğu edebiyatı.

En iyiler:

Kraliçeyi Kurtarmak-Vladimir Tumanov

Aynanın İçinden-Lewis Carroll

Arkadaşlarla Sohbetler-Sally Rooney

Süt ve Kömür-Ralph Rothmann

İşin Aslı Judit ve Sonrası-Sandor Marai

Yaşam Kitabı-Krişnamurti

100 Opera-Faruk Yener

Kitapları Kurtaran Kedi-Sosuke Natsukawa

Postane Günlükleri-Vigdis Hjorth



DİZİLER

2025’in ikinci yarısında 67 adet dizi izlemişim. Yazın daha çok izleniyor. Her türden ve her ülkeden dizi izliyorum. Ülke olarak daha çok Avustralya, Kanada, Polonya, İskandinavya dizileri.


En iyiler:

Umbre-Romanya (suç)

Families Som Vores-Danimarka (distopik bilimkurgu)

The Summer I Turned Pretty-A.B.D. (gençlik)

The Buccaneers-İngiltere (dönem, klasik)

Astrological Guide for Broken Hearts-İtalya (romantik komedi)

Outlander-A.B.D. (dönem, fantastik)

Landman-A.B.D. (modern western, petrol)



FİLMLER

2025’in ikinci yarısında 77 adet film izlemişim. Her türden her ülkeden. Öncelikle Fransa, İtalya, İskandinavya, İran sinemaları.


En iyiler:

I Swear-2025 İngiltere

This Beautiful Fantastic-2016 İngiltere

The Scent of the Green Papaya-1993 Vietnam

Truth and Justice-2019 Estonya

The Outrun-2024 İngiltere

The Florida Project- 2017 A.B.D.

Elskling-2024 Norveç

Crossing-2025 İsveç

Heldin-2025 İsveç

RMN-2022 Romanya

Riefenstahl-2024 Almanya

Inshallah Walad-2023 Ürdün

YARI YIL ÖZETİ VE YEMEK TARİFLERİ

 

2025’in ilk 6 ayında 24 adet kitap okumuşum.

En iyiler:

Yaban Kazı-Ogai Mori

Paçinko-Min Jin Lee

Meleklerin Uğramadığı Yer-E.M.Forster

Yedi Ses-Rita Guibert

Beyaz Kitap-Han Kang

Hollanda Evi-Ann Patchett

İrlanda Defteri-Meltem Gürle

Tak Yalnız Ben Değilim-J.L.Fournier

Nereye Gidiyoruz Baba-J.L. Fournier

Akşamlar Rahatsız Edicidir-Marieke Lukas Rijineveld

2025’in ilk 6 ayında 41 adet dizi izlemişim.

En iyiler:

Say Nothing (2024 İrlanda dönem dizisi gerçek hikaye)

Adolescence (2025 İngiltere psikolojik dram dizisi)

2025’in ilk 6 ayında 15 adet film izlemişim.

En iyiler:

Unutulmuş Sevgi (2023 Polonya)

Monte Kristo Kontu (2024 Fransa)

Hazan Mevsimi: Bir Panayır Hikayesi (2008, Türkiye)

YEMEK TARİFLERİ

Yalancı Turşu

İç Anadolu yöresi. 10 15 tane acı olmayan yeşil biber kalın doğranır. Tuz ile haşlanır. Suyu süzülür. Soğuk su, nane, nar ekşisi eklenir. Çorba gibi içilir.

Mercimek Salatası

İç Anadolu yöresi. Bir avuç yeşil mercimek haşlanır. Yumuşayınca suyu süzülür. Marul, roka, maydanoz ince ince kıyılır. Üstüne mercimekler dökülür. Bu karışıma bol yoğurt eklenir.

Fırında tavuk

Göğüs parçaları sote şeklinde kesilir. Süt, zerdeçal, kekik, nane, tuz, karabiber, tavuk baharatı, pul biber ile marine edilir. Fırında 30 dakikada pişer. Birkaç kapya biber de bütün halinde konabilir fırın tepsisine. Biraz da mantar ayrıca fırın ızgarasına eklenebilir. Tuz ve zeytinyağı ile ovalanır mantarlar. Izgaraya cherry domates de eklenebilir. Mantarlar tavuktan önce pişer.

Enginarlı Bakla

Bir Girit yemeği. Küp küp doğranmış bir büyük baş kuru soğan zeytinyağında kavurulur, pembeleşmeyecek. Baklalar kavurulur soğanla (yarım kilo bakla), 5 dakika. Ayıklanmış enginarlar dörde bölünerek atılır tencereye (beş on enginar), yağda 15 dakika kavrulur. Tuz, küp şeker eklenir. Üstünü kapatacak kaynar su eklenir. Pişmeye yakın bir miktar taze soğanın yeşil dalları da kesilip atılır içine.

Ayrıca, bir yumurta sarısı çırpılır, bir limon suyu, enginarın sıcak suyundan da eklenir, çırpılır, yemeğin üstüne dökülür. Beş dakika kaynatılır. En son da dereotu konur tencerenin üstüne.

YILSONU ÖZETİ

 

KİTAPLAR

Yılın ilk yarısında 14 adet kitap okumuştum. İkinci yarısında 17 adet kitap okudum. Sayı geçen yıllara oranla düşük. Ancak daha az sayıda kitap okuyunca okuduğum kitapların kalitesi daha yüksek oluyor. Okuma miktarı çoğalınca gereksiz kitaplar da okunabiliyor. Yılın en iyileri ise;

Kuzey Edebiyatı-Alex Schulman-Malma İstasyonu/Hayatta Kalanlar

                            Tore Renberg-Ingeborg’un Tollak’ı

Thomas Schlesser-Mona’nın Gözleri

Raina Telgemeier-Gülümse

Müfide Ferit Tek-Pervaneler

Blog Arkadaşlarımızın Kitapları: İrem Can-8 Dakika

                                                      Hanife Mert-Bakış Acısı

FİLMLER:

Yılın ilk yarısında 83 adet film izlemişim. İkinci yarısında ise 32 adet film izledim. Film izleme sayısının düşmesi, dizilerin artık daha çekici gelmesinden. Yabancı dizilerin çoğalması filmlerin popülerliğini azalttı. Diziden çok film izliyoruz. İzlediğim en iyi filmler ise;

Romy’nin Salonu (2019/Hollanda)

Genç Karl Marx (2017/Almanya)

Cennette 5 Dakika (2009/İrlanda)

Ostwind (5 film/2013-2021/Almanya)

Bir Öğrencim İçin (1999/Çin)

Dizileri de başka bir yazıda listeleyeceğim.

YATAY ZEKA

Şu bizim sevgili yapay zeka hayatımızı kolaylaştırdıkça ülkemiz insanlarının yatay zekası artacak tabii ki. Zaten tembel olan ülkemiz insanı yapayı sayesinde iyice yatay olacak.

Kişi kişi tembel değiliz de ülkemizde tembel oluyoruz. Yoksa Avrupaya gidenler orada hiç de tembel olamıyorlar. Zekalarını dikey tutmak zorunda kalıyorlar. Taksi şoförleri, temizlikçiler, otel çalışanları oluyor çoğunlukla bizim Türkler.

Yapay zeka ile film çevirisi yapmak, kitap çevirisi yapmak kolay olduğu gibi faydalı da. Resim yapmak da, fotolarla oynamak da. Vesikalık da kolay. Kendimizle istediğimiz gibi oynayabiliriz yani.

AI Headshot Generator kullanışlı ve eğlenceli. Kendimizi hostes, CEO, aktris, yazar, voleybolcu gibi görebiliriz. Fotimizi koyup istediğimiz efektleri seçeriz. CV’miz için foto üretebiliriz.

Müzik yapmak, şarkı yapmak ise yine kolay ve keyifli. SUNO ile dilediğimiz enstrümanlarla, dilediğimiz sesi veya müzik türünü seçerek, istediğimiz şarkı sözleri ile metin yazdırarak veya biz yazarak enfes şarkılar üretebiliriz.

Diyelim şu şarkı sözlerini yazdık. Gecenin ortasında yağmuru izlemek daha güzel, şarkılar ise yağmuru hiç unutmaz. SUNO bunu hemen text haline getirir. Yani bu sözlere metin yazar. İstediğimiz her dilde. Müzik türünü de seçeriz. Örneğin, blues. İnsan sesi seçeriz, derin, boğuk bir kız sesi olsun. Hımm, mızıka olsun, gitar ve davul olsun deriz. Tamam işte.

Arkada müzik olsun, örneğin, bir de mikrofon alıp podcast yapmak da yatay zeka işi olur. Veya görüntülerle yutup videoları.

YARI YIL ÖZETİ

KİTAPLAR

En büyük keyif kitap okumak. İyi kitaplar okumak. 14 adet kitap okumuşum.

Yılın ilk altı ayında Claire Keagan, Annie Ernaux, Agota Kristof gibi yazarları okudum. Üçü de en iyi edebiyatçılardan. Dag Solstad da.

Taylor Jenkins Reid’in Daisy Jones and the Six adlı biyografik romanı çok keyifli idi. Blog arkadaşımız Duygu’nun Şifacının Kalbi, heyecanlı, sürükleyici idi. Bir blog arkadaşımızın babasının yazdığı Sempatizan adlı roman da keyifli ve nostaljik idi.

FİLMLER

83 adet film izlemişim. Bunların bir kısmı Oscar adayları. En iyi filmler:

Kardeşlerim ve Ben (2021/Fransa/Dram)

Paris Hatıraları (2022/Fransa/Dram)

Machuca (2004/Şili/Tarihi Biyografi)

Past Lives (2023/Güney Kore/Dram)

The Teacher’s Lounge (2023/Almanya’Dram)

Baby Teeth (2019/Avustralya/Komedi)

American Fiction (2023/A.B.D./Komedi)

The Holdovers (2023/A.B.D./Okul)

Anatomy of a Fall (2023/Fransa/Dram)

The Zone of Interest (2023/Polonya/Savaş)

Mary and Max (2009/Avustralya/Animasyon)

Fallen Leaves (2023/Finlandiya/Komedi)

Comandante (2023/İtalya/Savaş)

The Last Hangman (2005/İngiltere/Biyografi)

Suçsuz Adam (2022/Slovenya/Dram)

Altıncı Kattaki Kadınlar (2010/Fransa/Komedi)

DİZİLER

46 adet dizi izlemişim. En çok Avustralya, İsveç, Kore, Kanada, Japonya, Fransa, Polonya dizileri. Bunların dışında Pakistan, Endonezya, Singapur, İrlanda, Estonya, Almanya, Rusya, Hollanda, Çin, Avusturya, İngiltere, A.B.D. dizileri de var.

Tür olarak da, anime, gizem, aşk, komedi, gerilim, suç, polisiye, dram, göçmenlik, aile, adli tıp, psikoloji, terör, politika, hukuk, seri katil, romantik komedi, mafya, finans, spor, fantastik, gençlik, gerçek olay, aile işi şiddet, felaket,

En iyiler ise;

Lessons in Chemistry (2023/A.B.D./Komedi)

Pax Masilla (2023/Fransa/Polisiye)

Borje (2023/İsveç/Spor)

Boy Swallows Universe (2024/Avustralya/Dram)

Asfalttaki Kan (2023/Rusya/Dram)

Heder (2022/İsveç/Hukuk)

Safe Home (2023/Avustralya/Aile içi şiddet)

North Shore (2023/Avustralya/Siyasi Komplo)

Harrow (2021/Avustralya/Adli tıp)

Bad Banks (2020/Almanya/Finans)

Love Between Fairy and Devil (2022/Çin/Fantastik)



Beef (2023/Kore/Gerilim)

A Killer Paradox (2024/Kore/Seri Katil)

Hometown (2021/Kore/Terör)

Castaway Diva (2023/Kore/Müzik/Komedi)

ENTROPİ VE DUALİTE

 

Anılarımız ilginç, bazılarını iyi hatırlarız bazılarını az hatırlarız, genelde birer fotoğraf anı gibidirler, bazıları ise daha uzun olabilir.

Anılarımız da yaşandığı anda sadece o anda yaşanırlar. Bir kez yaşanırlar. Tekrarı yoktur. Diyelim, çocukken okulda dersteki bir anımız. Öğretmenimiz bize kızmış. Sadece bir anlık bir anı bu. O anda var oldu bir daha yok. Zaman geçince bu anının hatırası kalıyor bizde.

Bu anı zaman geçtikçe haliyle canlılığını yitiriyor. Çünkü anımıza, yaşadığımız o ana bir daha tam ve eksiksiz olarak dönemiyoruz. Dönüşlerimiz orijinal anı değiller. O an aklımızda bir fotoğraf gibi. Öğretmen ayakta biz oturuyoruz, utanmışız. Bu anı yıllar içinde tekrar tekrar yaşıyoruz.

Ancak, hayat devam ettikçe dönüşüyor bir yandan. Değişiyor, biz de öyle. O anı da değişiyor haliyle. O anı tekrar tekrar gördükçe o an zihnimizde başkalaşır, dönüşür, farklılaşır. Öyle ki, hatırladıkça o anı ve o an zayıflar zihnimizde. O anı artık gerçek ve orijinal değildir. Hatırladığımız o an belki de artık hiç öyle yaşanmamıştır. İstemeden de olsa o anıyı biz değiştirmiş oluruz.

Bu şekilde düşününce yaşadığımız her an bir kez yaşanır. Hatırladıkça anılarımızı işimize geldiği gibi hatırlama eğilimimiz olur. O anda bir an yaşanmışsa o anı bir tektir. Onun tekrarlarına güvenilmez. O anı biz tamamen zıt bir şekilde de hatırlayabiliriz. Bizim için iyi bir anıdır belki hatırladığımız şekliyle, çünkü yanlış hatırlıyoruzdur. Annemiz bize çok güzel bir mezuniyet elbisesi almıştır, biz rüyada gibiyizdir ama annemiz için bu anı kötüdür, çünkü borç almıştır. Veya biz mezuniyet balosunda bir arkadaşımızın da bizimle aynı elbiseyi giydiğini görürüz, yıkılırız. Ama o arkadaşımız bunu zorluklarla aldığı için o çok mutludur.

Belki de dualite denen şey budur. Anılarımız bile karşıtını içeriyor. Anılarımız bile düzensiz ve enerji halinde sadece yani onlar da entropik.

DUBLAJ

 

Filmler, diziler, belgesellerin dublajı kötüleşti. Özensiz dublajlar var hep.

TV belgeselleri, netteki filmler, diziler, en popüler TV kanalları da dahil olmak üzere seslendirmeler kötü. Altyazılar ayrı bir konu. Onları da henüz öğrenci olanlara ucuza yaptırdıkları için onlar da yanlış ancak dublajlar daha çok kulağa batıyor.

Seslendirmelerde vurgular doğru değil. Gündelik yaşamdaki konuşmalarımıza benzemeyen bir şekilde ses tonları yükseliyor alçalıyor. Seslendirme sanatçılarının eğitim düşüklüğünden kaynaklanıyor. Belgesellerin, dizilerin sayısı arttığı için seslendirmeler uydurma olmaya başladı. Bazıları da teatral seslendiriyor. Dublaj kurslarındaki eğitim sıkılaştıkça iyi seslendirmeciler çıkabilir.

Seslendirmeciler deneyimsiz oldukları için öncelikle rolün duygusunu veremiyorlar. Çünkü, bir yandan filmi izliyorlar, bir yandan repliğe bakıyorlar, bir yandan da kulaklarında filmin orijinal sesi var. Bir kulaklarında kulaklık oluyor ordan orijinal sesi dinliyorlar, repliğe bakarken filme de bakıyorlar. Duyguya odaklanmak ve takip etmek zor

Ses sanatçısı bulmak hiç kolay değil. Merdivenaltı işler çoğaldı. Netteki çok çeviri merdivenaltı. Eğitimli insan sayısı yetersiz. İyi sanatçı bulunmuyor. Dil damak dudak iyi kullanılacak. Nette dublaj örneklerini izlerken bu nedenle seslendirmeciler çok komik gözüküyorlar. Bunların egzersizini yapmak gerekiyor sürekli, sesli kitap okumak da gerekiyor.

İlginç olan da Türkçe yazıldığı gibi okunan bir dil değil. Hep yanlış biliyoruz. Nerede değil nerde denir, değil yerine diil, öyle değil öyleyse diye okunur. Konuşma dilinde okunması gerekir. Ne yapıyorsun sen değil, napıyorsun sen denmeli.

MANGA

 

Günümüzden geriye, bir iki bin yıl geriye veya birkaç yüzyıl geriye giden bir manga asker düşünelim. Günümüzün bir manga askeri.

On kişi. Filmlerde izliyoruz ya. Özel Kuvvetler askerleri. Beş kız beş erkek olsunlar.

Giysileri, gece görüşleri, kulaklıkları, giysilere takılan ve anlık görüntü alan polis kameraları, lazer silahları, tertibatları, bıçakları, SAS komandosu gibi yürüyüşleri, baskınları.

Eski zamanlara gitse bu manga, ışınlansa, zaman kayması, geçişleri ile gitse, dünyanın gidişatı toptan değişir.

Kralları, padişahları, derebeylerini, savaşçıları öldürmeleri birkaç saniye sürer. O zamanın silahlarını da anında yok edebilirler.

Kiliselere girseler, papazları, din adamlarını yok etmeleri de birkaç saniye sürer.

Yerliler bu on kişiyi görse kesin direk olarak onlara taparlar.

Bu düşünceden yola çıkarak iyi bir bilimkurgu aksiyon dizisi çekilebilir.

YARI YIL ÖZETİ 2

Yılın ikinci altı ayında 43 adet kitap okumuşum. Yaprak Öz, Tami Hoag, Matt Haig düzenli olarak okuduğum yazarlardan. Göze çarpan kitaplar ise;

Dürüst Yalancı-Tove Jansson

Sarı Odanın Esrarı-Gaston Leroux

17. Roman-Dag Solstad

*Saç Örgüsü-Laetitia Colombani

*At Çalmaya Gidiyoruz-Per Petterson

*Emanet Çocuk-Claire Keagan

*Sokço’da Kış-Elisa Shua Dusapin

Yalnız-Zeynep Kaçar

Henüz 17 Yaşında-Ahmet Mithat Efendi

Deli İbram Divanı-Ahmet Büke

Köylüler-Balzac

Uçurtma-Laetitia Colombani

*Iza’nın Şarkısı-Magda Szabo

*Miras-Vigdis Hjorth

*Keşke Bugün Kendimle Karşılaşmasaydım-Herta Müller

Afrika Sahra-yi Kebiri’nde Seyahat-Sadık El-Müeyyed

Dehşet Gecesi-Kerime Nadir

*Kızım Hakkında Her Şey-Kim Hye-Jin

*Afet Gezginleri-Yun Ko-eun

*Hafıza Polisi-Yoko Ogawa

*Behice’nin Yarım Kalan İşleri-Sinem Sal



Geceleri film veya dizi izliyorum. İkinci 6 ayda 58 film izledim. Göze çarpanlar;

Curiosity-İnsanın Evrimi (2012/İngiltere/belgesel)

*Aman Doktor (Djam) (2017/Fransa)

*Past Lives (2023/Güney Kore)

*Tam Zamanlı (2021/Fransa)

Red Rooms (2023/Kanada)

Dolphin Reef (2018/A.B.D.belgesel)

Geçen yılın ikinci 6 ayında 53 adet dizi izlemişim. Ülke olarak Güney Kore, Norveç, Almanya, İngiltere, A.B.D., Avustralya, Belçika, Kanada, Fransa, İsveç, İrlanda, İspanya, Danimarka, Polonya, Yeni Zelanda dizileri. Tür olarak ise gizem, spor, komedi, romantik komedi, gerilim, aksiyon, bilimkurgu, felaket, dram, tarih, dönem, aile, sosyal medya, polisiye, suç, gerçek suç. Göze çarpanlar;

Sherwood (2022/polisiye/İngiliz)

*Blue Bloods (2010-2024 devam ediyor/polisiye/A.B.D.)

*Heimebane (2018/2019/spor/Norveç)

My Name (2021/aksiyon/Güney Kore)

The Flowers of Alice Hart (2023/dram/Avustralya)

One Night (2023/dram/Avustralya)

Dicte (2013/2016/suç/Danimarka)

*One Day Off (2023/komedi dram/Güney Kore)

Queenmaker (hukuk politika/2023/Güney Kore)

Bortfort (terör/2021/Norveç)

Made in Oslo (tıp/2022/Norveç)

Ferry (2023/suç/Belçika)

After the Party (2023/dram/Yeni Zelanda)

Yıldızlı olanlar iyilerin de iyisi olanlar.

YARI YIL ÖZETİ

Deprem nedeniyle kitap okuma hızı düştü biraz. Yine de yılın ilk altı ayında 35 adet kitap okumuşum. Karin Slaughter, Lawrence Block, Jane Casey, Ayfer Tunç düzenli olarak kitaplarını okuduğum yazarlar. Göze çarpan kitaplar ise;

Kahramanın Sonsuz Yolculuğu-Joseph Campbell

Kıskançlık-Marcel Proust

Gönül-Natsume Soseki

Tutumlu Köpeğim-Bodo Schafer

Dünün Dünyası-Stefan Zweig

Osman-Ayfer Tunç

Geceleri film veya dizi izliyorum. İlk altı ayda 95 adet film izlemişim. Göze çarpanlar;

Güzel Bir Sabah (2022/Fransa)

Örümcek ve Kız (2021/İsviçre)

Causeway (2022/A.B.D.)

Yakın (2022/Belçika)

Kız (2018/Belçika)

Yüzücüler (2022/İngiltere)

Rye Lane (2023/İngiltere)

Hva Vil Folk Si (İnsanlar Ne Der?) (2017/Norveç)

Banshees of Inisherin (2022/İngiltere)

Aftersun (2022/İngiltere)


Dizilere gelince, yılın ilk altı ayında 53 adet dizi izlemişim. Avustralya, İtalya, Fransa, Romanya, Güney Afrika, Norveç, Danimarka, Almanya, Güney Kore, Avusturya, Pakistan, İrlanda, İsveç, İngiltere, A.B.D. dizileri. Göze çarpanlar ise;

Dead to Me (2019-2022/A.B.D./Suç komedisi ve dramı)

Waco (2018/A.B.D./Suç belgeseli)

Big Sky (2020-2023/A.B.D./Suç)

The Night Agent (2023/A.B.D./Casusluk, Aksiyon)

Liasion (2023/Fransa/Casusluk, Aksiyon)

Lidia Poet (2023/İtalya/Hukuk, Dönem/Biyografi)

Spy Master (2023/Romanya/Casusluk)