ANESTETİK

 

Anestezi Ekstazi Estetik birbirine benzeyen sözcükler. Anlamları da sesleri de.

Anestezi uyutur, ekstazi uyutur, estetik uyandırır.

Anestezi uyuşturur, uyutur. Ekstazi de kendinden geçme hali, haplarla oluyor. Estetik ise sanat yoluyla insanı uyandırmak demek.

Anesteziyi tıpçılar kullanır. Ekstaziyi genelde uyuşturucu olarak biliyoruz. Estetik ise insana güzeli öğretir. Sanatçılar veya sanat eğitimcileri bunu bize öğretir.

Anesteziyi plastik cerrahlar da kullanıyor. Estetiği de plastik sanatçılar. Cerrahlar da bir anlamda sanatçı gibi. Çünkü onlar da güzellik sağlıyor.

Anesteziye, ekstaziye insanlar kolay ulaşıyor. Estetiğe, sanata, renklere, kitaplara, edebiyata ise insanlar kolay ulaşamıyor. Veya estetik bize ulaşamıyor.

Uyutulmak, uyuşturulmak bize daha kolay geliyor herhalde. Uyanmak için uğraşmak lazım.

HEYKEL KAFASI

 

Tarihi sıkıcı bulsam da, uykumu getirse de arkeolojiden, antropolojiden hoşlanırım. İnsanlar neler yapmış, anıtlar, neler kullanmış, taşlar, vazolar, heykeller, lahitler, ilgimi çeker.

O yüzden, yollarda görünce eski gibi duran taşlar, heykeller, durur bakarım. Antik mi, arkaik mi, prehistorik mi, yoksa yeni de eskitilmiş mi, satmak için. Severim böyle eşyalara bakmayı.

Markete parka giderken her zamanki kısa yolda, balıkçı, peynirci, telefoncu, hediyelik eşya dükkanları var, sahafımsı dükkanlar. Bu sahafımsı ve hediyelikçilerde hep ilginç şeyler oluyor. Bu kez de heykel kafaları gördüm. Kim ki bunlar diye merak edip sordum, tabii bilmiyorlardı. İzin alıp fotolarını çektim.

Çocuk gibi olanı bilemedim, bulamadım. Eros heykellerine benziyor sanki, çocuk heykeli de olabilir, antika olmasa gerek, rastgele yapılmış gibi, yine de belirgin bir simetrisi var.

Diğerini buldum. Mikalenjelo eseri imiş. Michel Angelo. Papa 2. Julius’un anıt mezarındaki heykel grubundan Musa heykeli. Musa. 10 Emir yani. Ünlü söz var ya, ülkemizde, dünyada, İsa Musa gel bizi kutsa.

Musa bu heykelde bilgeliği temsil eden uzun sakalını tutuyor. Bir Tanrı gibi tasvir edilmiş. Sağ elinde on emri listeleyen taş tableti var. Üst beden büyük. O zamanlar heykele aşağıdan bakanlar bedeni doğru oranda görsün diye. Mezar anıtında bu heykel ortada büyük.

Musa her an ayağa kalkmaya hazır ve hayal kırıklığı içinde tasvir edilmiş, çünkü emekleri boşa gitmiş, insanların hala puta taptığını görmüş. Mezar San Pietro in Vincoli bazilikasında imiş. Barok tarzda bir heykel, Michel Angelo tarzı.

SANART

 

Sanat yoktan var olmadı. Var olandan doğdu.

Her devrin sanatı, yeni devrin sanatını tetikledi. Yeni bir eser üretmek için de zaten önce eskiler olmalı, ileriye gitmek için biraz da geriye gitmeli.

Tasarım her dalda olduğu gibi sanatta da önde geliyor. Tasarım düşüncesi her şeyin başı. Ve tabii ki kreasyon, dizayn, kompozisyon.

Doğa ve nesneleri farklı dönemlerdeki sanatçılar, özellikle ressamlar, hep farklı görmüşler, bir dönem manzara birebir yansıtılmış, hayran kalmışız, bir dönem, zihnimizde kalan, ruhumuza yansıyan, bir dönem görüntü ile oynanmış, çarpıtılmış. Bakışlar hep değişmiş.

Bir doğa manzarasını resim kağıdına, tuvale birebir aktarmak büyük bir ustalık tabii ama çok da özgün, kreatif bir yapıt olarak düşünülmeyebilir.

Bir sanatçı bir resme başladıysa bir ilham almış, bir ilham gelmiş demektir. İnspirasyon artı heyecan, duygu, yoğunluk, ruhun zirveye çıkması ile başlıyor resme veya diğer sanat yapıtlarına sanatçılar.

Ancak, bunun tam zıttı da var. İlham ile değil de düzenli çalışma ile resme veya yazmaya başlayanlar da var. Her gün disiplinli çalışmak yoluyla, masaya oturarak, paletteki renkleri karıştırarak, sıkı çalışarak ilhamı kendileri getirenler.