27 Şubat 2022 Pazar

BEDEVIAN VE ROLLO MAY

 





ÖZGÜRLÜK VE KADER

Rollo May

Okuyan Us Yayınları

Rollo May, Varoluşçu Psikoterapinin en önemli isimlerinden biri. Victor E. Frankl gibi. Saygın bilim adamı, terapist olduğu kadar iyi de bir yazar. Kendini Arayan İnsan, Yaratma Cesareti gibi insanlara yol gösteren rehber kitapları bulunmakta. Psikoterapi ile sanat ve felsefeyi birleştiren yazarın bir diğer önemli kitabı da Özgürlük ve Kader.

Hangi durumlarda özgürüz, hangilerinde değiliz? Belirli şartlar içerisinde özgürüz. Belki de özgürlük de bir seçim, aşk gibi, sanat gibi. Özgür olmayan insan aşık da olamaz, sanat da yapamaz. Şartlarımızla, yolumuzla, yani kaderimizle yüzleşip özgürlüğü seçebiliriz. Kendi sınırlarımızı, yeteneklerimizi bilmeden özgür olmak kolay değil.

Psikoloji bilimini sevenler için, sanatı, yazmayı sevenler için ideal yazarlardan. Not:4/4


RESİMLİ ÇOKDİLLİ BİTKİ ADLARI SÖZLÜĞÜ

Armenag K. Bedevian

İş Bankası Yayınları

85 yıl önce Kahire’de yayınlanan kitabın dilimizdeki yeni baskısı. Botanikçi yazar binlerce bitkinin ismini 8 ayrı dilde belirtmiş, Çeşitli dillerde fihrist, ayrıca bitkilerin eskizleri de bulunmakta. Kalın kapaklı kitap bir referans, başvuru kitabı. Bitkilere, biyolojiye, botaniğe, doğaya ilgi duyanlar için. İş Bankası kitabı indirimli satmakta. Not:4/4

25 Şubat 2022 Cuma

BLOGLARI CANLANDIRMA PROJESİ 2

 




Etkinliğimizin Şubat ayı teması, kısa film, kısa dizi veya kısa kitap idi. Ben de ince bir kitap ile iki adet mini dizi seçtim.


TANRI GERÇEĞİ GÖRÜR AMA BEKLER

Tolstoy

Remzi Kitabevi

Kitapta yazarın üç adet öyküsü var, üçü de birbirinden etkileyici, ders verici, ibretlik türden öyküler. Her bir öyküde çarpıcı yaşam öyküleri bulunmakta.

İlk öyküde, bir iş yolculuğu sırasında hırsızlıkla suçlanan bir adamın ömrü boyunca hapiste ve ailesinden uzakta yaşaması ancak hayatının sonunda suçsuzluğunun anlaşılması anlatılmış. Adam yine de Allah’a olan inancını kaybetmiyor.

İkinci öyküde, zengin bir karı koca, toprağını, parasını kaybettikten sonra hizmetçilik yapmaya başlıyor, az paraları olmasına rağmen eskisinden daha çok mutlu oluyorlar, çünkü, artık az mal sayesinde daha huzurlular.

Üçüncü öyküde, iki yaşlı arkadaş hacca doğru yola çıkıyorlar, bunlardan biri yolda yoksul bir köyde aç bir aileye yardım etmek için duruyor, yardım ediyor, parası bitiyor ve köyüne geri dönüyor, diğer adam ise hacca gidip dönüyor köyüne. Yoksullara yardım etmek, hacca gitmek kadar değerli demek istiyor bu güzel öykü de.

100-150 yıl öncesinden gelen lezzetli öyküler. Not:4/4


PICNIC AT HANGING ROCK

Natalie Dormer, 2018, Avustralya

6 bölümlük mini fantastik, gizem, dram dizisi. Aynı adlı kitaba ve filme dayanıyor. Olay kısmen gerçeklere dayanıyor. 1966’da Avustralya’da birkaç küçük kardeş kayboluyor ve bu olay halen çözülemeden duruyor. Filmde, dizide bu olay 1900’e taşınıyor, Avustralya henüz çok yeni bir ülke. Bir kırsal yerleşimdeki okuldaki öğrenci ve öğretmenler bir dönem ödevi için doğaya gidiyorlar, üç öğrenci ve bir öğretmen kayalıklarda ortadan kayboluyor. Çeşitli teorilere rağmen olay çözülemiyor, kızlar ölü veya diri bulunamıyor. İlginç dizilerden. Aynı adlı film ise daha başarılı. Not:3/4

SEVEN SECONDS

David Lyons, 2018, A.B.D.

10 bölümlük Amerikan mini suç, polisiye, hukuk, mahkeme dizisi. İkinci sezon da düşünülmekte. Çok heyecanlı, sürükleyici olan dizide bir beyaz polis, arabası ile, bir küçük bir siyahi çocuğa çarpar, ne yapacağını bilemez, beyaz polis arkadaşları yanına gelir, ona yardım ederler ve olayı örtbas ederler. Küçük bir şehirde gerçekleşen bu olayı siyahi bir kadın savcı araştırmaya başlar ancak beyaz polisler, beyaz halk, herkes ona zorluk çıkarır. Irkçılık ve suç. Dizi çok başarılı. Not:4/4

24 Şubat 2022 Perşembe

2022 OSCAR ADAYLARI

 




Etkinliği sevgili Oytunla Hayat başlattı, şimdilik görebildiğim Leylak Dalı, Şule Uzundere, Ada Denizi, Film Gündemi, Vulnicure katıldılar, belki kaçırdığım da vardır. İzledikçe yazacağım ben de filmleri. En iyi film, yönetmen, kadın erkek oyuncu adaylarını izleyeceğim, bulabilirsem.

Oscar, son birkaç yılda galiba dünyada eskisi gibi ilgi çekmiyor. Zaten bir Berlin, Venedik, Cannes, Toronto festivali de değil, Oscar. Yine de göz alıcı. Film piyasası açısından.

En İyi Film, Yönetmen:

Don’t Look Up: Kötü film, film bile değil, çorba gibi, biraz bu konu, biraz şu kız oynasın, senaryo, kurgu yok, bir konu bile yok, geçen senenin Irishman’i gibi kopuk kopuk. Blanchett , oynaması normal, Streep kadar ünlü değil, para kazanacak, Caprio, rolünü iyi oynamış, silik bilim adamı, keşke oynamasymış, Streep ise filmde çok gözükmüyor, bu filme neden dahil olmuş ki? Para için, herhalde 100 milyon dolar almıştır. Caprio ve Streep için kariyerlerinde kara leke. Oscar adayı olması komedi. Not:2/4

Drive My Car: Murakami öyküsü, Vanya Dayı. Murakami ve Çehov var, referanslar sağlam. Film de iyi. Ama çok da iyi değil. Edebiyat, tiyatro ve bir yol filmi olmasına rağmen, karakterler, konuşmalar iyi olmasına rağmen, iki defosu var. Biri, 3 saat film artık pek olmuyor, 3 saatlik film çekeceksen öykü, kurgu çok çok iyi olmalı. İkincisi de, film çok yerde tiyatroya benziyor, filme değil. Halbuki, film ve tiyatro çok farklı birbirinden. Film, bu nedenle unutulmaz, defalarca izlenecek filmlerden olamıyor. Not:3/4

Nightmare Alley: Dev yönetmenden dev kadrolu film. Uzun film, iyi film ancak yavaş, sürükleyiciliği biraz düşük. Bir karnavaldaki çeşitli numaralar, kandırmacalar, dolandırıcılıklar çevresinde dönen film gizemli, karanlık ama bir başyapıt değil. Not:3/4

En İyi Oyuncu:

The Lost Daughter: Olivia Colman, adaylığı hak etmiş. Film de iyi, biraz kasvetli olsa da. Yunan adasında çekilmiş olması keyif veriyor. Ferrante’nin eserinden uyarlanan film oldukça ağır bir dram. Bir kadın, tek başına tatile çıkar, tatil yerinde çeşitli insanlarla tanışır, bu tanışıklıklar onu kendi geçmişine götürür, pek de hoş bir hayatı olmamıştır. Not:3/4

Tick, Tick, Boom: Andrew Garfield, adaylığı hak etmiş. Film, gerçek yaşam öyküsü. Şov dünyası, tiyatro müzisyeni, bestecisi Jonathan Larson’un yaşamı etkileyici, film iyi. Müzisyen olmanın zorlukları. Larson, 30 yaşında kendini sorguluyor. Not:3/4

The Eyes of Tammy Faye: Jessica Chastain, adaylığı hak etmiş. Film, gerçek yaşam öyküsü, biyografi, iyi film, Garfield, Tammy’nin kocası rolünde de iyi. Amerika’da pek meşhur olan evangelistliği (televizyon vaizliği) anlatıyor film. Tammy, kocası Jim ile birlikte A.B.D.’yi dolaşıyor, Jim dini vaazler veriyor, Tammy de şarkı söylüyor, kukla oynatıyor. Zamanla çok ünlü olup çok para kazanınca hayatları tepetaklak oluyor. Not:3/4

22 Şubat 2022 Salı

LAHANA SARMASI

 




Geçenlerde lahana sarmasını kıymasız yapmıştım. Kıymalı da olabiliyor tabii. Bir de üzümlü, fıstıklısı olan var. Şimdi kıymalısını da yaptım.

Orta boy bir lahana alırız. Yaprakları ince olacak, ipek gibi. Kök tarafından yaprakları tek tek ayırıyoruz, sert kısımları kesip atıyoruz. Sıcak suda kaynatıp haşlıyoruz. Arada alt üst ediyoruz yaprakları, haşlanınca kepçeyle tencereye alıyoruz.

250 gram kıyma çok geliyor, orta boya. Yarısını alıyoruz, bir kaba koyuyoruz, ayıklanmış, yıkanmış yaklaşık yarım su bardağı pirinci de ekliyoruz. Bir büyük soğan, bir yemek kaşığı salça, bir çay kaşığı karabiber ve biraz da tuz ekliyoruz, yarım demet de maydanoz, etin kokusunu alıyor. Harcı hazırlıyoruz.

Lahana yaprakları büyükse ikiye bölüyoruz. Muska şeklinde de sarılabilir, yaprakları uzun uzun kesip, muska olunca bir lokmalık oluyor. Sarmaları sarıyoruz, sararken bir tahta kepçe de yağ koyarız, biraz soğuk su, yoğurur ve sararız.

Sarmaları tencereye sıralarız, dipten başlayarak, harç bitinceye dek sarıyoruz, tuz atıyoruz istersek. Örtecek kadar su koyuyoruz, sıcak olması gerekmez, porselen tabak kapatıyoruz, sarmalar dağılmasın diye, hafif ateşte pişiriyoruz, yarım saat kadar sürüyor. Suyunu çekince indiriyoruz.

Tencereden tabağa alırken azcık delindi, çatalla.

19 Şubat 2022 Cumartesi

FİLM SEÇKİSİ 5

 




Ortalama, izlenir, keyifli filmler:

Mother/Android

Chloe Grace Moretz, 2021, A.B.D.

Goretz, günümüzün en iyi Amerikalı oyuncularından, sanat filmlerine geçmeli artık. Kıyamet sonrası dünyayı androidler ele geçiriyor, bir hamile kadın da kocası ile androidlerden saklanmak ve bebeklerini güvenli ortamda doğurmak istiyor. Hafif, sürükleyici, izlenir.

The Unforgivable

Sandra Bullock, 2021, İngiltere

Sürükleyici bir suç dramı. Bir kadın hapisten çıkar ama toplum onu kabul etmez, benimsemez, kadın adapte olmakta zorluk çeker, bir yandan da yıllardır göremediği kızkardeşini görmek ister. Acaba onu görmesi ikisi için de iyi olabilecek midir? İlgiyle izleniyor.

Yanan Deniz

Nordsjoen, 2021, Norveç

Bilimsel sualtı aksiyon gerilimi. Kuzeyde denizde bir petrol kuyusu çöker, dipte çatlak oluşur, bu da hem petrol kuyusu hem de çalışanları için büyük bir tehlike oluşturur. Bilim adamları dibe gidip ekipman ve ekibi kurtarmaya çalışırlar. Türü sevenler için ilginç.

Ortaşark Yanıyor

Göksel Arsoy, 1967

Casusluk ve aksiyon filmi. Yerli ajan, hazine, düşman casuslar, Ege Denizi, Ortadoğu’da kovalamaca. Oyuncuları izlemek keyifli.

Çavdar Tarlasındaki Asi

Danny Strong, 2017, A.B.D.

Amerikalı ünlü yazar Salinger’in yaşamını anlatan biyografik film. Ünlü romanını yazış süreci, romanın yayınlanma sonrası, aile, özel yaşamı. İlginç yazarın yaşamını izlemek heyecan veriyor.

Oldukça İyi Filmler

Tinder Avcısı

Tinder Swindler, 2022, İngiltere

Günümüzde geçen gerçek ve şaşırtıcı bir suç öyküsü. Sosyal medya yoluyla kadınları aşk vaadiyle kandırıp paralarını alan bir adamın hikayesi. Bütün oyuncular gerçek. Adamın sonu da ilginç. Not:4/4

Yolun Sonundaki Kız

The Little Girl Who Lives Down the Lane, 1976, Fransa

Jodie Foster ilk filminde şaşırtıcı bir oyun sergilemiş. Küçük bir kız küçük bir şehirdeki büyük bir evde yalnız yaşamaktadır. Herkese babası hayatta imiş gibi rol yapar, komşuları ise babasını merak eder, o ise komşuları önlemek için çeşitli çarelere başvurur. Gerilimli ve çok başarılı. Not:4/4

Hanging Rock’ta Piknik

Picnic at Hanging Rock, 1975, Avustralya

Gizemli filmlerden. 1900 yıllarında bir okulun öğrencileri doğaya gezi yaparlar. Birkaç kız öğrenci ve bir kadın öğretmen kaybolur ve hiçbir şekilde kaybolmalarının nedeni bulunmaz. Büyük olasılıkla bir katil vardır ama paralel evren de olabilir. Film gerçek olay gibi ama kurgu ancak yine de Avustralya’da 1960’larda gerçekleşen bir çocuk kaçırma olayından esinlenilmiş. Not:4/4

DESTIN DANIEL CRETTON FİLMLERİ

Kısa Dönem 12

Short Term 12, 2013, A.B.D.

Yenilmezler kadrosundan Brie Larson’un başrolde oynadığı filmde yetimlerin yaşadığı bir rehabilitasyon merkezinde kalan gençler ile çalışanların yaşamı, kişilerin dramları anlatılıyor. Belgesel havasında bir kurgu film ve etkileyici. Not:4/4

Sadece Merhamet

Just Mercy, 2019, A.B.D.

Gerçek bir hukuk öyküsü, şaşırtıcı bir azim hikayesi. Harvard mezunu bir siyahi avukat, memleketi Alabama’ya gelir ve hapisteki suçluların davalarını inceler, siyahları savunur, daha sonra da cinayetten hapse giren bir siyah adamı beyazların tüm baskılarına rağmen kurtarmak ister. Not:4/4

18 Şubat 2022 Cuma

ÇİN DİZİLERİ

 



MY GIRLFRIEND IS AN ALIEN

2019 yılı 28 bölümlük Çin romantik fantastik dizisi. Genel olarak dizilerde 16 bölüm ideal oluyor. Bölümler de 40 dakika olunca iyi oluyor. Bu dizi gibi tatlı şeker dizi olursa uzunluk tabii pek fark etmiyor.

Başrolde Wan Peng, yeni oyunculardan. İlk dizisi olan When We Were Young’ı (2018) izlemiştik. O günden bu yana dört yılda altı adet dizi çevirdi. Dizinin jenerik müziği unutulacak gibi değil. Dizi de gülümseyerek izleniyor.

Dünya dışından bir uzaylı kız, dünyaya geliyor, keşif amacıyla. Dünyaya indiğinde bir adamı ölümden kurtarıyor ve kıza yaşam özü veren bir boncuk adama geçiyor ama kız bunu fark etmiyor. Adam ile yeniden karşılaşıyorlar. Adamın da bir rahatsızlığı var. Arada bir hafızası gidiyor. Bu ikisi birbirlerine aşık oluyorlar.

Bir uzaylı kız ile hafızası zayıf bir erkeğin aşkları oldukça keyifli elbette. Uzaylı olduğu uzun süre anlaşılmıyor. Adamın erkek kardeşi de uzaylıya aşık oluyor. Kız da gezegenine dönmek üzere.

Eğlenceli, mutlu eden dizilerden. Not:4/4




CRUSH

2021 yapımı Çin romantik dizisi, 24 bölüm, bölümler yaklaşık 40 dakika.

My Girlfriend Is An Alien, When We Were Young dizileriden sevdiğimiz Wan Peng bu kez bir öğrenci, ilerde radyoda sunucu ve programcı olmak ister, staj yapar. Hayran olduğu bir müzisyen vardır, bu adam kendini göstermez sevenlerine. Kız, bir adamla tanışır, hoşlanır ondan, adam kördür. Bir süre sonra kör adam da ondan hoşlanır. Kız anlar ki kör adam o sevdiği müzisyendir. İkili birbirlerine aşık olurlar ancak ikisinin de aileleri sorunludur, o yüzden dizi bir drama dönüşür.

Sakin ancak ikilinin aşkları mutlu ediyor. Dizide bol müzik ve şarkı var ve çok duygusal şarkılar. Not:4/4

15 Şubat 2022 Salı

BALBİZ

 




Bir adet kuru soğan

İki bardak pirinç

Yarım çay bardağı zeytinyağı

Karabiber, tuz, yeni bahar, nane, maydonoz, bunlar kuru veya taze olabilir

Lahana Sarmasının Yapılışı:

Yağ ve soğan tavada kavrulur, yarım kaşık salça eklenir, bir kaşık evde daha önce yaptığımız domates sosu eklenir, biraz pişer, üzerine pirinç eklenir, kavurmaya devam, yarım çay bardağı su eklenir, kavurmaya devam, pişer, kapatılır, baharat eklenir, karıştırılır.

Daha önce haşladığımız lahanaları sararız, tencerenin altına elimizde kalan lahana parçalarını sereriz, sarmaların üstüne de sereriz. Yarım kaşık daha domates sosu ekleriz, biraz sıcak su, zeytinyağı. Su neredeyse kaplıycak. Üstüne porselen tabak koyacağız. Kırk kırkbeş dakika pişecek.

Önemli olan noktalar, pirinç önce pişecek, sarmalar yumuşak sarılacak, çünkü pirinçler önceden pişmiş olsa da sarılınca sarma, biraz şişme olabiliyor. Önceden pişirmek her zaman önemli. Et yemeklerinde olduğu gibi. Eti önce pişircen, sonra sıcak su ile bir daha pişircen, sonra fırında bir daha pişircen.

İlk defada bu yemeği yapmak zor olabiliyor, yani çok lezzetli yapmak zor olabiliyor, ilk yapışlarda balbiz oluyor, yani, biraz sahte, uydurma gibi, Giritlilerin kullandığı bu isim kötü yapılan yemekler için söyleniyor. Sarımsaklı yoğurt ile iyi oluyor tabii, lahana sarması.





12 Şubat 2022 Cumartesi

DİZİLER

 




ROOFTOP PRINCE

Eski ve en sevilen Güney Kore dizilerinden. 2012 yılında yayınlanan dizi 20 bölüm ve fantastik romantik komedi ve dram dizisi.

Günümüzden 300 yıl önce bir veliaht prenses gölde ölü bulunur ve veliaht prens adamları ile birlikte olayın peşine düşer, dolunay zamanında prens ve adamları günümüze gelirler ve kendilerini bir çatı katında bulurlar. Günümüz dünyası onları şaşırtır ve alışmakta zorluk çekerler.

Çatı katında ise prensin baldızı yaşamaktadır. Yani 300 yıl önce yaşayan birçok insanın günümüzde reankarneleri vardır. Prens, günümüzdeki reankarneler arasında 300 yıl önce öldürülen prensesin katilini arar. İki zamanda gidip gelen dizi olukça komik, eğlenceli ancak duygusal, romantik anlar ve bol dram da bulunmakta.

Seyrine doyum olmayan klasik dizilerden. Not: 4/4




1883

Halen devam eden Amerikan western dram dizisi. İlk sezon 10 bölüm. Başrolde westernlerin tanınmış oyuncusu Sam Elliott, yönetmen ise Sicario, İki Eli Kanda, Ölmemi İsteyenler, Anarşinin Evlatları gibi hepsi iyi film ve dizilerde oynayan, yazan, yöneten Taylor Sheridan.

1883, Yellowstone (Kevin Costner) adlı ve yine bir Taylor Sheridan yapımı olan ve halen devam etmekte olan yeni western dizisinin devamı niteliğinde. Yellowstone’da günümüzde Montana’da çiftliği olan Dutton ailesinin yaşamı anlatılıyor. 1883’de ise Dutton ailesinin 1850’lerde başlayan hikayeleri anlatılıyor. Yellowstone dizisinin geçmiş niteliğinde yani.

Dutton ailesi A.B.D.’yi baştan başa geçerek Montana’ya doğru ilerliyor, Önce kızılderililer sonra da haydutlar, hava şartları, azgın nehirlerle boğuşuyor ve yolda kayıplar veriyor. Bir anlamda A.B.D.’nin ilk kuruluş zamanlarını gösteren dizi başarılı ve heyecanlı. Not:4/4

DEVAM EDEN DİZİLER

Undercover: Belçika polisiye dizisinin üçüncü sezonu yeni bitti. Bu sezonda polis Bob bu kez Belçika’daki Türk uyuşturucu mafyasının peşine düşüyor ve daha önceki sezonlarda yakaladığı uyuşturucu taciri Ferry’den yardım alıyor. Sakin giden dizi yine sakinliğine rağmen heyecan dolu. Not:4/4

The Blacklist: Amerikan suç dizisi dokuzuncu sezonunun sonuna gelmek üzere. Red’in kızı Keen artık yok ve suç dehası Red, yardımcısı Dembe ve FBI görev gücü yine karalistedeki kötülerin peşinde. En iyi suç dizilerinden. Not:4/4

Yellowstone: Dördüncü sezonunu henüz bitiren dizinin beşinci sezonu bu sene. At ve inek yetiştiren Dutton Çiftliğinin başına gelenler, modernleşmek isteyen dünya Dutton Çiftliğini yok etmek istiyor. Her yönden doyumsuz dizi. Not:4/4

11 Şubat 2022 Cuma

CINDER

 




CINDER

MARISSA MEYER

Artemis Yayınları

Romantik bir bilimkurgu. Bildiğimiz Külkedisi Cinderella’nın gelecekteki öyküsü. Dördüncü Dünya Savaşı da olmuş, dünya birkaç büyük gruba ayrılmış. Siborglar ve androidler de var.

Cinder adlı bir siborg. Yani yarı insan yarı metal ve kablo. Üvey annesi ve kardeşleri ile yaşıyor ve Cinder bir mekanik ustası, android tamir ediyor. Bir gün İmparatorun oğlu Prens Kai, onun dükkanına geliyor, bir android tamiri için. Cinder, siborg olduğunu saklamak durumunda, çünkü siborglar toplumda aşağı varlıklar. Cinder üstelik bir Aylı.

Aylıların gözü dünyada, Ay Kraliçesi Levana dünyayı ele geçirmek istiyor. Dünyada bir de yıllardır veba salgını var. İmparator vebadan ölüyor ve yerine Prens Kai geçiyor. Kraliçe Levana ise Prens Kai ile evlenip dünyaya hakim olmak istiyor. Cinder’in vebaya karşı bağışıklığı var ve bir doktor onun sayesinde vebaya çözüm bulmak istiyor.

Cinder ile Prens Kai çeşitli nedenlerle sıklıkla karşılaşıyorlar ve birbirlerinden hoşlanıyorlar. Biri Prens diğeri ise zavallı bir siborg, ayakları metalden. Cinder bu yüzden Prensten kaçıyor, Levana ise Kai ile evlenme planları yapıyor.

Ve bir balo gecesi. Hepsi bir araya geliyor. Kai, Cinder’i mi seçecek, Levana’yı mı?

Keyifli, heyecanlı, sürükleyici, duygusal, akıcı. Cinder, Kai, Levana ve yan karakterler hepsi ilgi çekici. Yazarın Ay Günlükleri serisinin ilk romanını okumak zevkli.

Not:3/4

10 Şubat 2022 Perşembe

SANAT SİNEMASI

 




Sinemayı aslında sanat sineması, popüler ve eğlence sineması diye ikiye ayırmamak gerekir ama ayırınca da kolaylık oluyor. Sanat, filmi, festival filmi, ödüllü film dediğimiz filmler var, genelde Avrupa, Asya, Güney Amerika, Ortadoğu, Uzakdoğu, Afrika, Kanada’dan çıkıyor sanat filmleri, Popüler ve eğlence filmleri genellikle A.B.D.’den. Biri ticari, diğeri sanatsal oluyor işte. Altta, 1900-1960 arası sanat filmlerinin bir listesini yaptım, izlediklerim tabii ki. 1960-2020 arası sanat filmlerini de ikinci bir yazıda hazırlıycam.

Hoşgörüsüzlük (1916)

Potemkin Zırhlısı (1925)

Metropolis (1927)

Endülüs Köpeği (1928)

Mavi Melek (1930)

L’Atalante (1934)

Oyunun Kuralı (1939)

Tutku (1943)

Roma Açık Şehir (1945)

Orfe (1949)

Umberto D (1952)

Tokyo Hikayesi (1953)

Dehşet Yolcuları (1953)

Sonsuz Sokaklar (1954)

Yaban Çilekleri (1957)

Amcam (1958)

400 Darbe (1959)

Les Yeus Sans Visage (1959)

Siyah Orfe (1959)

Serseri Aşıklar (1959)

Yankesici (1959)

Hiroşima Sevgilim (1959)

Tatlı Hayat (1960)

Macera (1960)

Geçen Yıl Marienbad’da (1961)

Lola (1961)

Gece (1961)

8 Şubat 2022 Salı

SÖZCÜK UYDURMAK

 



Sözcük uydurmayı çok severim. Eğlenceli oyun gibi oluyor. Örnekse:

Lasterday: Last ve last day ile yesterday’in birleşimi. Dünden önceki gün gibi kullanılabilir, the day before gibi. I was there lasterday, kesin zaman verildiği için ancak Simple Past tense ile kullanabiliriz. Evvelsi gün oradaydım, Present Perfect ile kullanamayız.

Dekores: Dekoratif resim anlamında. Resmi bir dekorasyon unsuru olarak kullanmak isteyenler için dekorasyon tabloları yapmak. Hani asansör müziği gibi veya dondurma arabası müziği gibi ortama uygun resim yapmak. Kitaplığa 10 santimlik ciltli kitap almak gibi, hoş görünsün diye. Dekorasyon amaçlı tablolar da yapıyorlar ressamlar, satmak için.

Artemisyon: Art e mission, gibi, iki anlamı oluyor, art est mission, sanat bir misyondur veya sanat ve misyon. Bu nerde kullanılabilir. Bir sanat galerisi adı olarak ne güzel olur veya bir resim galerisi. Artemisyon’da sergi varmış, ne sergisi, sebze mi, yok sebze resimleri sergisi, natürmort yani, hımm, gidip yiyelim.

6 Şubat 2022 Pazar

KİTAPLAR

 




FERMUAR AĞIZ

Laurie Weeks

Ayrıntı Yayınları

Öğretmen yazarın ilk kitabı ve edebiyat ödülü de var bu romanın. Yazar, ayrıca, Boys Don’t Cry adlı güzel filmin de senaristlerinden. Roman, kız kıza aşkı anlatıyor, bir kızın ağzından diğer kıza olan aşkı, oldukça ilginç bir konu ve dil. Herkese göre değil. Not:3/4


DOĞAL ROMAN

Georgi Gospodinov

Metis Yayınları

Hüznün Fiziği ve Doğal Roman adlı iki kitabıyla tanınan Bulgar yazar, saygın edebiyatçılardan kabul ediliyor. Doğal Roman, bir anlamda romanın doğal olması gerektiğini söylüyor. Yazar, roman içinde roman yazarak doğal romanın yazılım sürecini anlatıyor. Özel yaşamı karmaşık olan bir yayınevi editörüne bir roman gelir, okur, yayınlamayı düşünür, ödeme yapmak için yazarı arar ama bulamaz, sokaklarda yaşayan bir adamdır yazar, editör ile tanışınca sokaktaki adam adı olarak Gospodinov adını verir yani roman yazarının. Romanda bol bol roman başlangıcı var, bir süre sonra başka bir romana geçiyor. Bu şekilde modern bir roman, ilginç. Not:3/4


TÜRKİYE’DE YER ALTI EDEBİYATI

Dilek Yalçın Çelik/Hayrunisa Topçu

hiperyayın

Hacettepe Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden iki öğretim üyesinin elinden çıkmış harika bir araştırma. Türkiye’de yer altı edebiyatının ilk çıkışı olan 1990’lardan bu yana gelişimi ve yer altı edebiyatı örnekleri, yazarları bilimsel açıdan incelenip anlatılıyor. Umay Umay, Kinyas ve Kayra, Eroin Güncesi, Ağır Roman gibi romanlar irdeleniyor. Edebiyat ve dil severler için faydalı bir çalışma. Bilinmeyen örnekler de belirtiliyor. Not:4/4






MİMARLIK ÜZERİNE

Vitruvius

Alfa Yayınları

Romalı mimar mühendis Vitruvius’un kitabı inanılmaz bir mimarlık kitabı. Yaklaşık 2050 yıl önce yazılan bu kitap halen ev, bina, bahçe düzenlemelerinde kullanılmakta. Sezar ve Augustus dönemlerinde yaşayan mimar döneminde hem mimar ve mühendis olarak çalışıyor hem de savaş aletleri dizayn ediyor. Ve o dönemden elimizde kalan tek kitabı yazıyor. Not:4/4

4 Şubat 2022 Cuma

FİLM SEÇKİSİ 4

 


Keyifli, izlenebilir, ortalama filmler:

NON-STOP

Liam Neeson, Julianne Moore, 2014, İngiltere

Uçakta durmaksızın bir aksiyon. Bir hava koruma subayı bir uçak seferine katılır, güvenliği sağlamak için. Ancak uçakta bir terorist vardır ve güvenlik subayı yolcular hissetmeden teröristi durdurmaya çalışır. Çok heyecanlı.

KARANLIK ADAM

Darkman, Liam Neeson, 1990, A.B.D.

Bir bilim adamı yanlışlıkla yüzünü kaybeder ve insanlardan kaçar ve kendine sentetik yüz yaparak kendini bu duruma düşüren insanlardan intikam alır. Sürükleyici bilimkurgu aksiyon.

BUMBLE BEE

Haile Steinfeld, 2018, Çin

Transformers filmlerinin belki de en eğlencelisi, sempatiği. Bumble Bee, dünyaya gelmek durumunda kalır. Dünyada saklanır ancak bir genç kız onu bulur ve arkadaş olurlar. Dünya dışı kötüler de dünyalılar da Bumble Bee’nin peşindedir. Şeker gibi film.

REPLICAS

Keanu Reeves, 2018, A.B.D.

Eğlenceli, biraz da dramatik bilimkurgu. Bir bilim adamı, ailesi trafik kazasında ölünce hepsini tekrar canlandırır, ailesi artık kopyadır. Bunun elbette bir takım sonuçları olur.

KARANLIK KIZ

The Lost Daughter, 2021, İngiltere

Yönetmen iyi, oyuncular iyi, film de bir Yunan adasında çekilmiş bir dram. Eşinden, çocuklarından ayrılmış bir kadın öğretmen bir tatile çıkar. Tatilde bir grup insanla karşılaşır. Karşılaştığı insanlar ona gençliğini, evliliğini, çocuklarını hatırlatır. Bu anılar ona mutluluk vermez, gerginlik getirir. Üzücü dram.

BYZANTIUM

Neil Jordan, 2012, İngiltere

İki yüzyıllık bir anne kız vampir hikayesi. İki farklı karakter onlar ve anne kız olduklarını da pek bilen yok. Günümüzde bir sahil kasabasında yaşarlarken bu sırları ister istemez açığa çıkıyor ve bu arada geçmişlerini de öğreniyoruz. Vampir sevenlere.

İyi Filmler:

FIRTINADAN SONRA

Umi Yori Mo Mada Fukaku

Hirokazu Koreeda, 2016, Güney Kore

Bütün filmleri iyi olan yönetmenin yine ödüllü ve çok iyi bir filmi. Annesi, eşi ve oğlundan uzak bir adam, ailesine tekrar yakın olmaya çabalar, özellikle oğlu ile iyi olmak ister ama bu elbette zordur,ailesinin güvenini kaybetmiştir. Biraz dram biraz komedi. Anlamlı filmlerden. Not:4/4

SARA VE AYDA

Sara ve Ayda, 2017, İran

Başarılı İran dram filmi. İki kadın arkadaş aynı işyerinde çalışırlar. İkisi de nişanlıdır, birinin nişanlısı iyi, diğerininki kötüdür ama kız bunu bilmez. Kötü adam yüzünden başları belaya girer ve ikisinin arkadaşlığı bir sınavdan geçer. İnandırıcı, başarılı bir sosyal dram. Not:4/4

TAM SANA GÖREYİM

Ich Bin Dein Mensch, 2021, Almanya

Yönetmen Maria Schrader (Unorthodox), başrollerden biri Dan Stewart (Legion), film de bol ödüllü. Bir bilim kadını, bir deneye katılır, bir süreliğine bir insansı robot ile yaşayacaktır. Bu robot kadın için idealdir, tam onun istediği şekilde üretilmiştir. Eğer deney sonunda kadın mutlu olursa o zaman insansı robotlar ilerde belki de insanlar gibi yaşayacaktır, kimlikleri olacak, evlenecekler, gibi. Ancak kadın ile insansı robotun ilişkisi beklendiğinden daha karmaşık olur. Bilimkurgu komedi ve dramı. İlgi çekici, sürükleyici, anlamlı da. Not:4/4

FOTOKOPİCİ

Penyalin Cahaya, 2021, Endonezya

Ödüllü film bir sosyal dram, başarılı, güncel, çarpıcı, konu da, oyuncular da. Bir üniversite öğrencisi kız burs ile okumaktadır, ailesi ile yaşar. Okuldaki etkinlik arkadaşları ile bir partiye katılır bir gece, sabah ise internette içki içmiş fotosu yayılır. Kız geceyi hatırlamaz, içki içmek yasak olduğu için bursu kesilir. Kız bu olayın peşine düşer, bu fotonun nasıl çekildiğini merak eder. Hem iyi film hem de heyecanlı. Not:4/4

3 Şubat 2022 Perşembe

BAĞLILIK

 


George, İstanbul’da yaşayan Ermenilerden. Serbest iş yapıyor, alıp satma işi, çantacı derler ya, o iş, çantası ile dolaşıp satıyor. Oldukça zengin olmuş bu işten. Annesi ile yaşıyor.

George, zengin ama eli de sıkı. Örneğin, çok parası olduğu halde araba almıyor, otobüs ile gidiyor işe, taksiye binmiyor.

Bir gün otobüs durağında bir kızla tanışıyor, Ani ile, Ani üniversiteden yeni mezun olmuş. George, konuşkan, girişken, sosyal, güler yüzlü. Ani le hemen arkadaş oluyor. Zamanla iyice samimi oluyorlar.

Bir iki yıl geçiyor, ikisi her gün telefonda konuşuyor, arada bir görüşüyorlar. George aslında evlenmek istiyor Ani ile ama bir türlü konuya giremiyor, George’un annesi de biliyor konuyu.

Ancak Ani aniden hastalanıyor, kanser. Ani’nin ailesi Mardin’de, oraya gidiyor kız ve bir iki ay içinde ölüyor.

George bundan çok etkileniyor, ailesi ile tanışmamış olduğu halde Mardin’e gidiyor cenazeye, sonra da kız için çok güzel bir mezar yaptırıyor, kızın ailesini de çok seviyor, orda bir süre kalıyor.

İstanbul’a dönünce de aklı hep orda kalıyor, sık sık ziyarete gidiyor aileyi, onları da çok seviyor, Mardin’de bir ev alıyor ve artık bütün tatillerini orada geçiriyor.

1 Şubat 2022 Salı

ACEMİ

 




Filmlerdeki ütopik kasabalar gibi bir yerde bir büyü ustasının yanında öğrenciyim.

Kasaba eğri büğrü çimenler ve ağaçlarla kaplı tepelerin arasında ve bir adada idi, yıl 1800’ler. Evler taştan ama çatıları, pencereleri, kirişleri ahşaptan. Sokaklar Arnavut taşı döşeli. Parlak bir güneş var gökte. Gökyüzü çok ince, çok açık.

Büyücü ile adadaki ormanda eğitimdeyim. Bana bitkileri öğretiyor, doğal yaşam, hayvanlar hakkında bilgi veriyor. Bu bilgileri daha sonra büyücülükte kullanacağım herhalde. Etrafta yılanlar da vardı, endemik yılanlar. Rahat rahat geziyorlar. Büyücü de rahat da ben rahat değilim. Kim saldı bu yılanları?

Hava da biraz karardı. Kısa boylu ağaçların birinden üzerime bir yılan düştü. Ondan kurtulmaya çalışırken ayağım takıldı ben de yere düştüm. Sonra yılan bacağımdan ısırıp kaçtı. Büyü ustası, bir şey olmaz, zehirli yılan değil o, dedi. Hiç umursamadı büyücü.

Büyücüye, eğer yılan yüzünden bayılırsam ambulansı ara dedim, büyücü dedi ki, adada ambulans yok, üstelik 1800’lerdeyiz. Hay aksi, dedim. Zehirlenirsem ne olacak? Büyücü de, ben zehiri emer tükürür atarım dedi. Söz mü dedim, söz dedi, ben de gönül rahatlığıyla bayıldım.

Uyandığımda hala vahşi doğa belgeseli devam ediyordu televizyonda.